Finisaż Stadionu X-lecia i Jarmarku Europa

STADION W CCA W SKOPJE

2009-12-20T06:32:00.001-08:00

Stadion X – Miejsce, którego nie było – Reader

Autorzy tekstów: Claire Bishop, Sebastian Cichocki, Benjamin Cope, Halina Galera, Ewa Majewska, Pascal Nicolas-Le Strat, Warren Niesłuchowski, Marek Ostrowski, Grzegorz Piątek, Cezary Polak, Anda Rottenberg, Roland Schöny, Pit Schultz, Tomasz Stawiszyński, Bar bara Sudnik-Wójcikowska, Stach Szabłowski, Ngô Văn Tuong Redakcja Joanna Warsza
Zdjęcia: Mikołaj Długosz, Christophe Gail lard, Jerzy Kosiński/NCS, Damazy Kwiatkowski/PAP, Marta Pruska, Marta Orlik, Marek Ostrowski, Tomasz Pasternak, Albert Zawada/Gazeta

Połączenie socjalistycznego mauzoleum, azteckiej świątyni i systemu bunkrów z siecią ogródków, drzewek owocowych i niezliczonych straganów – oto jeden z możliwych obrazówzrujnowanego Stadionu Dziesięciolecia i otaczającego go bazaru Jarmarku Europa. Stadion wybudowano w 1955 roku z gruzów miasta po II Wojnie Światowej. Przez czterdzieści lat miał służyć dobremu imieniu komunizmu. W połowie lat osiemdziesiątych obiekt przestał ostatecznie pełnić funkcje sportowe. Popadł w ruinę. Na początku lat dziewięćdziesiątych „ożywili” go międzynarodowi kupcy, pionierzy kapitalizmu, którzy ustawili na koronie Stadionu łóżka polowe z towarem. Po dwudziestu latach fantomowej obecności w środku miasta to miejsce znika z mapy Warszawy. Panowały tam inne prawa, inny klimat, inna strefa czasowa, waluta i język: sklepy otwierane były o trzeciej w nocy, a zamykane w południe, tłum mówił azjatyckimi językami, boisko porastała dzika roślinność, a trybuny przetrząsali archeolodzy w poszukiwaniu śladów średniowiecznej Warszawy.

Książka Stadion X-Miejsce, którego nie było jest w założeniu readerem – a więc wyborem tekstów, które tworzą wielowątkowy obraz tego „miasta w mieście” – ostatnich lat funkcjonowania Stadionu Dziesięciolecia i otaczającego go bazaru. Obszar przedstawiony jest m.in. z perspektywy historii Land-Artu, jako widowiskowa ruina, dziki las, królestwo tymczasowości i tanich zakupów, obóz pracy archeologów i botaników, miasteczko wietnamskie, zjawisko akustyczne, perła architektury czy źródło legend miejskich. Reader dokumentuje także projekty performatywne Podróż do Azji – spacer akustyczny po Stadionie X-lecia oraz Finisaż Stadionu X-lecia stwarzając im kontekst teoretyczny.

Wydany w dwóch językach – polskim i angielskim reader adresowany jest do użytkowników miasta, dla których Stadion Dziesięciolecia stanie się z czasem odległą planetą, a książka ta, dzięki pasjonującym i głębokim esejom zaproszonych autorów oraz dokumentacji fotograficznej, zyska być może status nierealnej opowieści o miejscu, którego przecież nigdy nie było.

STADION W TRAM CHELSEA COLLEGE W LONDYNIE

2009-12-20T06:31:00.001-08:00

http://www.chelsea.arts.ac.uk/

Stadion X – Miejsce, którego nie było – Reader

Autorzy tekstów: Claire Bishop, Sebastian Cichocki, Benjamin Cope, Halina Galera, Ewa Majewska, Pascal Nicolas-Le Strat, Warren Niesłuchowski, Marek Ostrowski, Grzegorz Piątek, Cezary Polak, Anda Rottenberg, Roland Schöny, Pit Schultz, Tomasz Stawiszyński, Bar bara Sudnik-Wójcikowska, Stach Szabłowski, Ngô Văn Tuong Redakcja Joanna Warsza
Zdjęcia: Mikołaj Długosz, Christophe Gail lard, Jerzy Kosiński/NCS, Damazy Kwiatkowski/PAP, Marta Pruska, Marta Orlik, Marek Ostrowski, Tomasz Pasternak, Albert Zawada/Gazeta

Połączenie socjalistycznego mauzoleum, azteckiej świątyni i systemu bunkrów z siecią ogródków, drzewek owocowych i niezliczonych straganów – oto jeden z możliwych obrazówzrujnowanego Stadionu Dziesięciolecia i otaczającego go bazaru Jarmarku Europa. Stadion wybudowano w 1955 roku z gruzów miasta po II Wojnie Światowej. Przez czterdzieści lat miał służyć dobremu imieniu komunizmu. W połowie lat osiemdziesiątych obiekt przestał ostatecznie pełnić funkcje sportowe. Popadł w ruinę. Na początku lat dziewięćdziesiątych „ożywili” go międzynarodowi kupcy, pionierzy kapitalizmu, którzy ustawili na koronie Stadionu łóżka polowe z towarem. Po dwudziestu latach fantomowej obecności w środku miasta to miejsce znika z mapy Warszawy. Panowały tam inne prawa, inny klimat, inna strefa czasowa, waluta i język: sklepy otwierane były o trzeciej w nocy, a zamykane w południe, tłum mówił azjatyckimi językami, boisko porastała dzika roślinność, a trybuny przetrząsali archeolodzy w poszukiwaniu śladów średniowiecznej Warszawy.

Książka Stadion X-Miejsce, którego nie było jest w założeniu readerem – a więc wyborem tekstów, które tworzą wielowątkowy obraz tego „miasta w mieście” – ostatnich lat funkcjonowania Stadionu Dziesięciolecia i otaczającego go bazaru. Obszar przedstawiony jest m.in. z perspektywy historii Land-Artu, jako widowiskowa ruina, dziki las, królestwo tymczasowości i tanich zakupów, obóz pracy archeologów i botaników, miasteczko wietnamskie, zjawisko akustyczne, perła architektury czy źródło legend miejskich. Reader dokumentuje także projekty performatywne Podróż do Azji – spacer akustyczny po Stadionie X-lecia oraz Finisaż Stadionu X-lecia stwarzając im kontekst teoretyczny.

Wydany w dwóch językach – polskim i angielskim reader adresowany jest do użytkowników miasta, dla których Stadion Dziesięciolecia stanie się z czasem odległą planetą, a książka ta, dzięki pasjonującym i głębokim esejom zaproszonych autorów oraz dokumentacji fotograficznej, zyska być może status nierealnej opowieści o miejscu, którego przecież nigdy nie było.

STADION W CCA W TEL AWIWIE

2009-12-20T06:30:00.002-08:00

STADION W 16BEAVER W NOWYM JORKU

2009-12-20T06:30:00.001-08:00

http://www.16beavergroup.org/

http://www.thing.net/

Stadion X – Miejsce, którego nie było – Reader

Autorzy tekstów: Claire Bishop, Sebastian Cichocki, Benjamin Cope, Halina Galera, Ewa Majewska, Pascal Nicolas-Le Strat, Warren Niesłuchowski, Marek Ostrowski, Grzegorz Piątek, Cezary Polak, Anda Rottenberg, Roland Schöny, Pit Schultz, Tomasz Stawiszyński, Bar bara Sudnik-Wójcikowska, Stach Szabłowski, Ngô Văn Tuong Redakcja Joanna Warsza
Zdjęcia: Mikołaj Długosz, Christophe Gail lard, Jerzy Kosiński/NCS, Damazy Kwiatkowski/PAP, Marta Pruska, Marta Orlik, Marek Ostrowski, Tomasz Pasternak, Albert Zawada/Gazeta

Połączenie socjalistycznego mauzoleum, azteckiej świątyni i systemu bunkrów z siecią ogródków, drzewek owocowych i niezliczonych straganów – oto jeden z możliwych obrazówzrujnowanego Stadionu Dziesięciolecia i otaczającego go bazaru Jarmarku Europa. Stadion wybudowano w 1955 roku z gruzów miasta po II Wojnie Światowej. Przez czterdzieści lat miał służyć dobremu imieniu komunizmu. W połowie lat osiemdziesiątych obiekt przestał ostatecznie pełnić funkcje sportowe. Popadł w ruinę. Na początku lat dziewięćdziesiątych „ożywili” go międzynarodowi kupcy, pionierzy kapitalizmu, którzy ustawili na koronie Stadionu łóżka polowe z towarem. Po dwudziestu latach fantomowej obecności w środku miasta to miejsce znika z mapy Warszawy. Panowały tam inne prawa, inny klimat, inna strefa czasowa, waluta i język: sklepy otwierane były o trzeciej w nocy, a zamykane w południe, tłum mówił azjatyckimi językami, boisko porastała dzika roślinność, a trybuny przetrząsali archeolodzy w poszukiwaniu śladów średniowiecznej Warszawy.

Książka Stadion X-Miejsce, którego nie było jest w założeniu readerem – a więc wyborem tekstów, które tworzą wielowątkowy obraz tego „miasta w mieście” – ostatnich lat funkcjonowania Stadionu Dziesięciolecia i otaczającego go bazaru. Obszar przedstawiony jest m.in. z perspektywy historii Land-Artu, jako widowiskowa ruina, dziki las, królestwo tymczasowości i tanich zakupów, obóz pracy archeologów i botaników, miasteczko wietnamskie, zjawisko akustyczne, perła architektury czy źródło legend miejskich. Reader dokumentuje także projekty performatywne Podróż do Azji – spacer akustyczny po Stadionie X-lecia oraz Finisaż Stadionu X-lecia stwarzając im kontekst teoretyczny.

Wydany w dwóch językach – polskim i angielskim reader adresowany jest do użytkowników miasta, dla których Stadion Dziesięciolecia stanie się z czasem odległą planetą, a książka ta, dzięki pasjonującym i głębokim esejom zaproszonych autorów oraz dokumentacji fotograficznej, zyska być może status nierealnej opowieści o miejscu, którego przecież nigdy nie było.

STADION W LA BELLONE W BRUKSELI

2009-12-20T06:26:00.002-08:00

http://www.bellone.be/fr
Stadion X – Miejsce, którego nie było – Reader

Autorzy tekstów: Claire Bishop, Sebastian Cichocki, Benjamin Cope, Halina Galera, Ewa Majewska, Pascal Nicolas-Le Strat, Warren Niesłuchowski, Marek Ostrowski, Grzegorz Piątek, Cezary Polak, Anda Rottenberg, Roland Schöny, Pit Schultz, Tomasz Stawiszyński, Bar bara Sudnik-Wójcikowska, Stach Szabłowski, Ngô Văn Tuong Redakcja Joanna Warsza
Zdjęcia: Mikołaj Długosz, Christophe Gail lard, Jerzy Kosiński/NCS, Damazy Kwiatkowski/PAP, Marta Pruska, Marta Orlik, Marek Ostrowski, Tomasz Pasternak, Albert Zawada/Gazeta

Połączenie socjalistycznego mauzoleum, azteckiej świątyni i systemu bunkrów z siecią ogródków, drzewek owocowych i niezliczonych straganów – oto jeden z możliwych obrazówzrujnowanego Stadionu Dziesięciolecia i otaczającego go bazaru Jarmarku Europa. Stadion wybudowano w 1955 roku z gruzów miasta po II Wojnie Światowej. Przez czterdzieści lat miał służyć dobremu imieniu komunizmu. W połowie lat osiemdziesiątych obiekt przestał ostatecznie pełnić funkcje sportowe. Popadł w ruinę. Na początku lat dziewięćdziesiątych „ożywili” go międzynarodowi kupcy, pionierzy kapitalizmu, którzy ustawili na koronie Stadionu łóżka polowe z towarem. Po dwudziestu latach fantomowej obecności w środku miasta to miejsce znika z mapy Warszawy. Panowały tam inne prawa, inny klimat, inna strefa czasowa, waluta i język: sklepy otwierane były o trzeciej w nocy, a zamykane w południe, tłum mówił azjatyckimi językami, boisko porastała dzika roślinność, a trybuny przetrząsali archeolodzy w poszukiwaniu śladów średniowiecznej Warszawy.

Książka Stadion X-Miejsce, którego nie było jest w założeniu readerem – a więc wyborem tekstów, które tworzą wielowątkowy obraz tego „miasta w mieście” – ostatnich lat funkcjonowania Stadionu Dziesięciolecia i otaczającego go bazaru. Obszar przedstawiony jest m.in. z perspektywy historii Land-Artu, jako widowiskowa ruina, dziki las, królestwo tymczasowości i tanich zakupów, obóz pracy archeologów i botaników, miasteczko wietnamskie, zjawisko akustyczne, perła architektury czy źródło legend miejskich. Reader dokumentuje także projekty performatywne Podróż do Azji – spacer akustyczny po Stadionie X-lecia oraz Finisaż Stadionu X-lecia stwarzając im kontekst teoretyczny.

Wydany w dwóch językach – polskim i angielskim reader adresowany jest do użytkowników miasta, dla których Stadion Dziesięciolecia stanie się z czasem odległą planetą, a książka ta, dzięki pasjonującym i głębokim esejom zaproszonych autorów oraz dokumentacji fotograficznej, zyska być może status nierealnej opowieści o miejscu, którego przecież nigdy nie było.

STADION W CAC W WILNIE

2009-12-20T06:26:00.001-08:00

http://www.cac.lt/en

Stadion X – Miejsce, którego nie było – Reader
Stadion X – Miejsce, którego nie było – Reader

Autorzy tekstów: Claire Bishop, Sebastian Cichocki, Benjamin Cope, Halina Galera, Ewa Majewska, Pascal Nicolas-Le Strat, Warren Niesłuchowski, Marek Ostrowski, Grzegorz Piątek, Cezary Polak, Anda Rottenberg, Roland Schöny, Pit Schultz, Tomasz Stawiszyński, Bar bara Sudnik-Wójcikowska, Stach Szabłowski, Ngô Văn Tuong Redakcja Joanna Warsza
Zdjęcia: Mikołaj Długosz, Christophe Gail lard, Jerzy Kosiński/NCS, Damazy Kwiatkowski/PAP, Marta Pruska, Marta Orlik, Marek Ostrowski, Tomasz Pasternak, Albert Zawada/Gazeta

Połączenie socjalistycznego mauzoleum, azteckiej świątyni i systemu bunkrów z siecią ogródków, drzewek owocowych i niezliczonych straganów – oto jeden z możliwych obrazówzrujnowanego Stadionu Dziesięciolecia i otaczającego go bazaru Jarmarku Europa. Stadion wybudowano w 1955 roku z gruzów miasta po II Wojnie Światowej. Przez czterdzieści lat miał służyć dobremu imieniu komunizmu. W połowie lat osiemdziesiątych obiekt przestał ostatecznie pełnić funkcje sportowe. Popadł w ruinę. Na początku lat dziewięćdziesiątych „ożywili” go międzynarodowi kupcy, pionierzy kapitalizmu, którzy ustawili na koronie Stadionu łóżka polowe z towarem. Po dwudziestu latach fantomowej obecności w środku miasta to miejsce znika z mapy Warszawy. Panowały tam inne prawa, inny klimat, inna strefa czasowa, waluta i język: sklepy otwierane były o trzeciej w nocy, a zamykane w południe, tłum mówił azjatyckimi językami, boisko porastała dzika roślinność, a trybuny przetrząsali archeolodzy w poszukiwaniu śladów średniowiecznej Warszawy.

Książka Stadion X-Miejsce, którego nie było jest w założeniu readerem – a więc wyborem tekstów, które tworzą wielowątkowy obraz tego „miasta w mieście” – ostatnich lat funkcjonowania Stadionu Dziesięciolecia i otaczającego go bazaru. Obszar przedstawiony jest m.in. z perspektywy historii Land-Artu, jako widowiskowa ruina, dziki las, królestwo tymczasowości i tanich zakupów, obóz pracy archeologów i botaników, miasteczko wietnamskie, zjawisko akustyczne, perła architektury czy źródło legend miejskich. Reader dokumentuje także projekty performatywne Podróż do Azji – spacer akustyczny po Stadionie X-lecia oraz Finisaż Stadionu X-lecia stwarzając im kontekst teoretyczny.

Wydany w dwóch językach – polskim i angielskim reader adresowany jest do użytkowników miasta, dla których Stadion Dziesięciolecia stanie się z czasem odległą planetą, a książka ta, dzięki pasjonującym i głębokim esejom zaproszonych autorów oraz dokumentacji fotograficznej, zyska być może status nierealnej opowieści o miejscu, którego przecież nigdy nie było.

STADION W P-AF WE FRANCJI

2009-12-20T06:25:00.001-08:00

http://www.pa-f.net/

Stadion X – Miejsce, którego nie było – Reader

Autorzy tekstów: Claire Bishop, Sebastian Cichocki, Benjamin Cope, Halina Galera, Ewa Majewska, Pascal Nicolas-Le Strat, Warren Niesłuchowski, Marek Ostrowski, Grzegorz Piątek, Cezary Polak, Anda Rottenberg, Roland Schöny, Pit Schultz, Tomasz Stawiszyński, Bar bara Sudnik-Wójcikowska, Stach Szabłowski, Ngô Văn Tuong Redakcja Joanna Warsza
Zdjęcia: Mikołaj Długosz, Christophe Gail lard, Jerzy Kosiński/NCS, Damazy Kwiatkowski/PAP, Marta Pruska, Marta Orlik, Marek Ostrowski, Tomasz Pasternak, Albert Zawada/Gazeta

Połączenie socjalistycznego mauzoleum, azteckiej świątyni i systemu bunkrów z siecią ogródków, drzewek owocowych i niezliczonych straganów – oto jeden z możliwych obrazówzrujnowanego Stadionu Dziesięciolecia i otaczającego go bazaru Jarmarku Europa. Stadion wybudowano w 1955 roku z gruzów miasta po II Wojnie Światowej. Przez czterdzieści lat miał służyć dobremu imieniu komunizmu. W połowie lat osiemdziesiątych obiekt przestał ostatecznie pełnić funkcje sportowe. Popadł w ruinę. Na początku lat dziewięćdziesiątych „ożywili” go międzynarodowi kupcy, pionierzy kapitalizmu, którzy ustawili na koronie Stadionu łóżka polowe z towarem. Po dwudziestu latach fantomowej obecności w środku miasta to miejsce znika z mapy Warszawy. Panowały tam inne prawa, inny klimat, inna strefa czasowa, waluta i język: sklepy otwierane były o trzeciej w nocy, a zamykane w południe, tłum mówił azjatyckimi językami, boisko porastała dzika roślinność, a trybuny przetrząsali archeolodzy w poszukiwaniu śladów średniowiecznej Warszawy.

Książka Stadion X-Miejsce, którego nie było jest w założeniu readerem – a więc wyborem tekstów, które tworzą wielowątkowy obraz tego „miasta w mieście” – ostatnich lat funkcjonowania Stadionu Dziesięciolecia i otaczającego go bazaru. Obszar przedstawiony jest m.in. z perspektywy historii Land-Artu, jako widowiskowa ruina, dziki las, królestwo tymczasowości i tanich zakupów, obóz pracy archeologów i botaników, miasteczko wietnamskie, zjawisko akustyczne, perła architektury czy źródło legend miejskich. Reader dokumentuje także projekty performatywne Podróż do Azji – spacer akustyczny po Stadionie X-lecia oraz Finisaż Stadionu X-lecia stwarzając im kontekst teoretyczny.

Wydany w dwóch językach – polskim i angielskim reader adresowany jest do użytkowników miasta, dla których Stadion Dziesięciolecia stanie się z czasem odległą planetą, a książka ta, dzięki pasjonującym i głębokim esejom zaproszonych autorów oraz dokumentacji fotograficznej, zyska być może status nierealnej opowieści o miejscu, którego przecież nigdy nie było.

STADION W CCA W KALININGRADZIE

2009-12-20T06:24:00.001-08:00

http://www.ncca-kaliningrad.ru/eng/

Stadion X – Miejsce, którego nie było – Reader

Autorzy tekstów: Claire Bishop, Sebastian Cichocki, Benjamin Cope, Halina Galera, Ewa Majewska, Pascal Nicolas-Le Strat, Warren Niesłuchowski, Marek Ostrowski, Grzegorz Piątek, Cezary Polak, Anda Rottenberg, Roland Schöny, Pit Schultz, Tomasz Stawiszyński, Bar bara Sudnik-Wójcikowska, Stach Szabłowski, Ngô Văn Tuong Redakcja Joanna Warsza
Zdjęcia: Mikołaj Długosz, Christophe Gail lard, Jerzy Kosiński/NCS, Damazy Kwiatkowski/PAP, Marta Pruska, Marta Orlik, Marek Ostrowski, Tomasz Pasternak, Albert Zawada/Gazeta

Połączenie socjalistycznego mauzoleum, azteckiej świątyni i systemu bunkrów z siecią ogródków, drzewek owocowych i niezliczonych straganów – oto jeden z możliwych obrazówzrujnowanego Stadionu Dziesięciolecia i otaczającego go bazaru Jarmarku Europa. Stadion wybudowano w 1955 roku z gruzów miasta po II Wojnie Światowej. Przez czterdzieści lat miał służyć dobremu imieniu komunizmu. W połowie lat osiemdziesiątych obiekt przestał ostatecznie pełnić funkcje sportowe. Popadł w ruinę. Na początku lat dziewięćdziesiątych „ożywili” go międzynarodowi kupcy, pionierzy kapitalizmu, którzy ustawili na koronie Stadionu łóżka polowe z towarem. Po dwudziestu latach fantomowej obecności w środku miasta to miejsce znika z mapy Warszawy. Panowały tam inne prawa, inny klimat, inna strefa czasowa, waluta i język: sklepy otwierane były o trzeciej w nocy, a zamykane w południe, tłum mówił azjatyckimi językami, boisko porastała dzika roślinność, a trybuny przetrząsali archeolodzy w poszukiwaniu śladów średniowiecznej Warszawy.

Książka Stadion X-Miejsce, którego nie było jest w założeniu readerem – a więc wyborem tekstów, które tworzą wielowątkowy obraz tego „miasta w mieście” – ostatnich lat funkcjonowania Stadionu Dziesięciolecia i otaczającego go bazaru. Obszar przedstawiony jest m.in. z perspektywy historii Land-Artu, jako widowiskowa ruina, dziki las, królestwo tymczasowości i tanich zakupów, obóz pracy archeologów i botaników, miasteczko wietnamskie, zjawisko akustyczne, perła architektury czy źródło legend miejskich. Reader dokumentuje także projekty performatywne Podróż do Azji – spacer akustyczny po Stadionie X-lecia oraz Finisaż Stadionu X-lecia stwarzając im kontekst teoretyczny.

Wydany w dwóch językach – polskim i angielskim reader adresowany jest do użytkowników miasta, dla których Stadion Dziesięciolecia stanie się z czasem odległą planetą, a książka ta, dzięki pasjonującym i głębokim esejom zaproszonych autorów oraz dokumentacji fotograficznej, zyska być może status nierealnej opowieści o miejscu, którego przecież nigdy nie było.

STADION W THE BUILDING W BERLINIE, 25.04.2009

2009-05-07T02:42:00.000-07:00

Stadion X: Seminarium o Stadionie Dziesięciolecia w The Building w Berlinie
Sobota 25 kwietnia 2009

Paneliści:
Sebastian Cichocki, kurator, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie
Warren Niesłuchowski, filolog klasyczny
Stefanie Peter, antropolożka
Anda Rottenberg, kuratorka, krytyk sztuki
Pit Schultz i Diana McCarty, radiowcy, aktywiści, backyardradio Berlin
Joanna Warsza, kuratorka, Fundacja Laury Palmer

The Building / Platz der Vereinten Nationen 14a / Berlin, 10249 / Niemcy, www.e-flux.com
Koordynacja: Magda Magiera

Nielegalne sadzenie roślin podarowanych przez artystów Sebastianowi Cichockiemu, fot. Chris Frey

The Building to jedno z najbardziej wpływych miejsc w Berlinie. Niekomercyjna galeria, międzynarodowe centrum debat, czytelnia, punkt bezpłatnego wypożyczania wideo-artu oraz najsłynniejszy bodaj na świecie elektroniczny informator o sztuce (e-flux).

Niekomercyjny i oddolny profil tego miejsca jest spójny z charakterem prezentacji działań artystów na Stadionie X-lecia, w miejscu, które powstało odśrodkowo i spontanicznie, jako efekt zmian systemowych po 1989 roku. Berlińska publiczność szczególnie wrażliwa jest na inicjatywny związane z tymczasowością, chwilowym zasiedlaniem, transformacją systemową, zaangażowaniem społecznym, spontaniczną i nielegalną architekturą. Wystąpienia i dyskusje zwróciły uwagę na wielowątkowość Stadionu, ze szczególnym wyróżnieniem elementów wielokulturowych, braku sporów o powojennym dziedzictwie architektonicznym czy też oddolnie powstałej tkanki miejskiej.

Stefanie Peter, fot. Chis Frey

Anda Rottenberg, fot. Chris Frey

Sterta językowa w słuchowisku Sebastiana Cichockiego, fot. Chris Frey

Pit Schultz i Diana McCarty, backyardradio, fot. Chris Frey

Seminarium poświęcone ostatniemu okresowi Stadionu X-lecia, traktowało obiekt jako punkt wyjścia do szerszej refleksji na polu antropologii kultury, lingwistyki, land artu, sztuki radiowej i najnowszej historii Polski. Publiczność berlińska zna Warszawę, mniej jednak tę widzianą z perspektywy mniejszości wietnamskiej, badań botanicznych lub archeologicznych wędrówek po Stadionie. W seminarium poruszono wątek samospalenia się Ryszarda Siwca oraz temat oporu. Stefanie Peter bardzo ciekawie zakreśliła wątek równoległych historii związanych ze Stadionem – takich jak gest Siwca oraz film izraelskiej artyski Yael Bartany, w której lewicowy aktywista Sławomir Sierakowski wzywa trzy miliony Żydów, żeby powrócili do Polski. Anda Rottenberg zwróciła uwagę na wątki i motywy chrześcijańskie odnajdywane w dożynkach i innych manifestacjach władzy ludowej. Sebastian Cichocki zdecydował się, na bardzo ciekawą, performatywną formę wystąpienia – zamieniając je na słuchowisko radiowe zainspirowane ‘Stertą językową’ Roberta Smithsona. Warren Niesłuchowski pokazał pole poszukiwań słowtwórczych i historycznych związanych z dzisiejszym rozumieniem słowa Stadion. Przez cały wieczór w budynku The Building nadawało backyardradio – niezalezne radio berlińskie skupione wokół Haus der Kulturen der Welt. Seminarium zakończyło się imprezą w piwnicy the Building zaaranżowanej na srebrno jak Factory Andy Warhola, gdzie jako dj zadebiutował m.in. Anton Vidokle.

Relacja Daniela Millera z seminarium w internetowym wydaniu frieze

Seminarium odbyło się dzięki wsparciu Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej

Organizatorzy: Fundacja Bęc Zmiana & Fundacja Laury Palmer
Partnerzy: Pro QM – opiniotworcza ksiegarnia berlinska, dystrybutor ksiazki w Berlinie
Korporacja Ha!art – współwydawca książki i jej dystrybutor w Polsce
Fundacja Laury Palmer – partner merytoryczny
Instytut Polski w Berlinie – partner merytoryczny i logistyczny
e-teatr.tv – partner filmów dokumentujących akcję na Stadionie X-lecia

Dj Anton Vidokle, fot. Chris Frey

STADION W BWA ZIELONA GÓRA

2009-03-13T05:56:00.000-07:00

Prezentacja książki, projektów performatynych i afiszy graficznych

Joanna Warsza Finisaż Stadionu X-lecia i bezszelestne znikanie architektury

Rene Wawrzkiewicz Grafika jako wehikuł pamięci

Zrujnowany Stadion X-lecia i otaczający go bazar Jarmark Europa przez ostatnie lata funkcjonował niczym miasto w mieście. Panowały tu specjalne prawa: sklepy otwierały się o trzeciej w nocy, a zamykały w południe, kupcy posługiwali się azjatyckimi językami, boisko porastała dzika roślinność, a po trybunach spacerowali botanicy i archeolodzy w poszukiwaniu ruin Warszawy, z których obiekt usypano w 1955 roku jako wizytówkę ery stalinowskiej. Na początku lat 80., umarł dla sportu, po czym “zreanimowali" go wietnamscy i rosyjscy kupcy. Seria realizowanych tu od 2006 interwencji artystycznych Finisaż Stadionu X-lecia przedstawiła Stadion jako miejsce wieloznaczne, symbolicznie nieobecne, magazyn historii, sprzętów, jako widowiskową ruinę, perłę architektury, miasteczko wietnamskie czy źródło legend miejskich. Podróż do Azji - spacer akustyczny po sektorze wietnamskim Stadionu Dziesięciolecia oraz Boniek!, Wizja lokalna, Likwidacja Jarmarku Europa, Radio Stadion Nadaje, Palowanie i Schengen - były wyprawami artystów, sportowców, aktywistów do rzeczywistości nieistniejącego już Stadionu.

Spotkanie odbywa się z okazji wydania przez Korporację Ha!art i Fundację Bęc Zmiana dwujęzycznego readera Stadion X – miejsce, którego nie było/Stadium X-A Place that Never Was. Autorzy tekstów: Claire Bishop, Sebastian Cichocki, Benjamin Cope, Halina Galera, Ewa Majewska, Pascal Nicolas-Le Strat, Warren Niesłuchowski, Marek Ostrowski, Grzegorz Piątek, Cezary Polak, Anda Rottenberg, Roland Schöny, Pit Schultz, Tomasz Stawiszyński, Barbara Sudnik-Wójcikowska, Stach Szabłowski, Ngô Van Tuong Redakcja: Joanna Warsza

KRONIKA DŹWIĘKOWA

2009-03-13T05:48:00.000-07:00

Kronika dźwiękowa: o kakafonii Jarmarku Europa, słuchowiskach, podwórkowych nadajnikach i przechwytywaniu fal radiowych

Wraz z likwidacją Stadionu X-lecia i Jarmarku Europa odchodzi epoka hałasu, w której dźwięki były ze sobą w ustającym konflikcie, mieszały i przenikały się. Wystarczy przekroczyć dziś granicę polsko-ukraińską, żeby doświadczyć innej jakości dźwięku w przestrzeni publicznej: hałasu charakterystycznego dla krajów postsowieckich lub targowisk Centralnej Azji. W centrach handlowych rozmawia się bezgłośnie, a pobrzmiewająca tam muzyka ma wpływać na hormon zakupów. Słyszane jeszcze w pociągach zaśpiewy „piwo jasne, piwo chłodne” lub okrzyki „lody owocowe, lody czekoladowe” na plażach zamieniają się powoli w pieśni ulicznych sprzedawców - pozostałość struktur pieśni religijnej.

Spotkanie w Kronice będzie oparte na znaczeniu dźwięku w percepcji rzeczywistości - od badań nad kakafonią Stadionu przez słuchowisko jako formę odczytu, rejestracje z projektów Finisaż Stadionu X-lecia po komentarz Tomasza Zimocha jako narratora w akcji Boniek! Spotkanie odbywa się z okazji ukazania się książki "Stadion X-Miejsce, którego nie było" (wyd. Ha!art i Fundacja Bęc Zmiana)

udział biorą:

Ben Cope, kurator w Galerii Zachęta w Warszawie, muzyk, filozof
Odgłosy hałaśliwego podbrzusza globalizacji - o odchodzącej erze hałasu Jarmarku Europa
udźwiękowiony odczyt w przemieszanych językach

Sebastian Cichocki, kurator w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, socjolog
Spacer po ruinach, czyli pochwała entropii - wersja trzecia, słuchowisko, Bytom 2009

Joanna Warsza, kuratorka Finisażu Stadionu X-lecia, Fundacja Laury Palmer
Miejsce, którego nie było: o projektach Radio Stadion Nadaje i Boniek! - jednoosobowe odtworzenie meczu Polska-Belgia przez Massimo Furlana do komentarza Tomasza Zimocha

w programie także nagrania Adama Witkowskiego i Jacka Skolimowskiego z Radia Simulator, Pita Schultza i Diany McCarty z berlińskiego backyardradio oraz set z pirackich płyt zakupionych na Stadionie w latach 1995-2005 Magury Góralskiego. Prowadzenie Stach Ruksza, Dyrektor programowy Kroniki.

RUINY PRL W BWA WROCŁAW

2009-03-02T14:46:00.000-08:00

drugie życie niechcianej architektury

Rewitalizacja ideologii na przykładzie warszawskiego Stadionu X lecia oraz budownictwa użyteczności publicznej po 45 roku we Wrocławiu.

27.02 (piątek) o godzinie 18.00

uczestnicy:
Joanna Warsza - kuratorka, redaktorka książki "Stadion X. Miejsce którego nie było"
Agata Gabiś i Michał Duda - kuratorzy wystawy "Całe morze budowania"
Piotr Stasiowski - prowadzenie

Charakter architektury użyteczności publicznej zmienia się w czasie odpowiadając na wyzwania ideologii, polityczności, społeczno - narodowościowych ruchów, przewartościowań. Ewolucja ta, wiązana z pojęciami rewitalizacji, często odsuwa w zapomnienie bądź niebyt budynki niepoprawne politycznie, swą genezę wynoszącą z fundowania ideologii komunistycznej w okresie PRLu. Takie miejsca jak Stadion X-lecia, który w okresie wczesnego kapitalizmu przerodził się w targowisko skupiające wielonarodowościową społeczność ponad podziałami terytorialnymi, czy próby powojennej adaptacji Wrocławia w duchu betonowego modernizmu, mającego stać się nową tożsamością dla przybyłych tu Polaków są przykładami tych procesów. Z perspektywy czasu zastanowimy się nad wartością zachowywania takich budowli, ich znaczenia historycznego i artystycznego. Czy warto i w jaki sposób należy zachowywać ich pamięć?

Spotkaniu towarzyszyć będzie promocja książki Stadion X. Miejsce którego nie było wydanej przez korporację Ha!art w grudniu zeszłego roku.

STADION W GOLDEX POLDEX KRAKÓW

2009-03-02T14:25:00.000-08:00

Dyskusja z udziałem Joanny Warszy (redaktorka książki), Mateusza Borowskiego (teatrolog, UJ) oraz Artura Tajbera (artysta performer, wykładowca ASP w Krakowie). Prowadzenie: Janek Sowa.

Spotkaniu towarzyszy pokaz afiszy Rene Wawrzkiewicza oraz projekcja filmów Marcina Latałło i Marty Pruskiej.

Goldex Poldex
Józefińska 21/12 Kraków (Stare Podgórze)
tel. 888559441 888039189 513988838
e-mail: goldex[małpa]goldexpoldex.pl
grupa na facebooku: spółdzielnia goldex poldex
www.goldexpoldex.pl

RES PUBLICA NOWA - rozmowa o Stadionie, 5.02.2009

2009-02-04T09:10:00.000-08:00

DYSKUSJA O STADIONIE DZIESIĘCIOLECIA

Bliżej nieznane dotąd fakty schyłku Stadionu Dziesięciolecia, niepublikowane odkrycia, niezadane pytania o władzę, architekturę i sztukę nad jednym z najpiękniejszych stadionów ziemnych na świecie.

5 lutego 2009 r. o godz. 18.00 w siedzibie redakcji Res Publica Nowa dyskutować będą:

Piotr Gruszczyński, dramaturg Nowego Teatru
Ewa Majewska, filozofka, aktywiska
Grzegorz Piątek, teoretyk, kurator architektury
Joanna Warsza, kuratorka, redaktorka książki Stadion X. Miejsce, którego nie było

Prowadzenie: Kasia Kazimierowska i Wojciech Przybylski

Spotkanie będzie rozmową o Stadionie, jaki wyłania się z kart książki Stadion X. Miejsce, którego nie było oraz z prywatnych obserwacji, badań i analiz. Zapomniany przez ludzi i historię, odkrywany z każdą dekadą na nowo, Stadion Dziesięciolecia ma wiele oblicz. Był warszawskim Koloseum, grobowcem Starego Miasta, botaniczną Krainą Dziwów, a teraz został Feniksem pod dumną nazwą: Narodowy. Miejsce mitów i kłamstw, tajemnicza planeta w centrum miasta czy zwykła dziura w ziemi? Kto dziś ma władzę nad Stadionem? I czy podoba nam się nazwa "Narodowy"?

Spotkaniu towarzyszy wystawa afiszy Rene Wawrzkiewicza z cyklu Finisaż Stadionu X-lecia.

CYKL AFISZY DO FINISAŻU STADIONU X-LECIA

2009-02-04T09:06:00.000-08:00

WYSTAWA W REDAKCJI RES PUBLICA NOWA

5-20 lutego 2009, 10.00-18.00

Zestaw afiszy do akcji artystycznych na Stadionie X-lecia powstał pomiędzy październikiem 2007 a czerwcem 2008 na zlecenie Fundacji Bęc Zmiana oraz Fundacji Laury Palmer. Afisze, obok ulotek, zaproszeń i znaczków, były częścia spójnego zestawu materiałów graficznych związanych z przywoływaniem wieloznaczności tego miejsca. Zwięczeniem i podsumowaniem cyklu był też projekt książki „Stadion X- miejscie którego nie było” (wyd. 2008, Fundacja Bęc Zmiana i Korporacja Ha!art).

Afisze nawiazują formalnie od prostych tablic, plakatów informacyjnych i druków sportowych z lat 50 i 60. Składają się z dwukolorowych układów literniczych oraz prostych ilustracji wykonanych różnymi technikami (rysunek, znak, fotografia, stempel). Ich spójność jest celowo łamana przez różnorodność ilustracji. Seria unika jednak stylizacji czy też dosłownego odwzorowania ówczesnych projektów, ma być raczej ich dalekim echem, podobnie jak architektura opuszczonego Stadion X-lecia przechowuje ślady epoki powojennej.

Rene Wawrzkiewicz

Grafik-projektant. Absolwent wydziału Grafiki ASP w Warszawie. Współtwórca studia projektowego MamaStudio (2001-2008). Współzałożyciel Stowarzyszenia Tworców Grafiki Użytkowej, w którym koordynował m.in.: Doroczne Wystawy Prac Członków STGU i Wykłady o Projektowaniu. Autor projketów graficznych i indetyfikacji wizualnych dla m.in.: Arkadius Anarchy Jeans, Agencji Good Music, Instytutu Adama Mickiewicza, Fundacji Bęc Zmiana, Fundacji Galerii Foksal, Fundacji Laury Palmer, Teatru Polskiego w Bydgoszczy, TVP Kultura. Obecnie autor oprawy graficznej Nowego Teatru w Warszawie.

Wystawa czynna od 5 do 20 lutego w godzinach 10.00-18.00

Res Publica Nowa, ul. Gałczyńskiego 5, www.res.publica.pl

WYSPY MIAST - STADION i STOCZNIA, Instytut Sztuki Wyspa, 30.01.2009

2009-02-04T08:53:00.000-08:00

Instytut Sztuki Wyspa
Księgarnia
ul. Doki 1/145 B
80-958 Gdańsk
tel. 58 320 44 46
www.wyspa.art.pl
lista obecności wyspainfo@wp.pl

Wyspy miast: Stadion X-lecia w Warszawie i Stocznia Gdańska
O heterotopii, niezwykłości i historycznym uwikłaniu obu miejsc rozmawiają Grzegorz Klaman i Joanna Warsza

rozmowa ilustrowana dokumentacją projektów

Francuski filozof Pascal Nicolas-le-Strat nazywa „szczelinami i parterami miast” wolne parcele lub zaniedbane obszary miejskie, w których można znaleźć niezwykłe przedmioty: stare rowery, wyrzucone meble, wyblakłe reklamy i gdzie można jeszcze doświadczyć „wspólnej przestrzeni przejść i przecięć”. Nicolas-le-Strat uważa, że stają się one „miejscami oporu” wobec sztywnych sposobów tworzenia tkanki miasta, niezwykłymi miejskimi „wyspami”.

Miejskie dzikie wyspy: Stocznia Gdańska i Stadion X-lecia zostaną skonfrontowane ze sobą przez pryzmat projektów artystycznych poruszających społeczne, polityczne i topograficzne wątki, realizowanych w tych bardzo konkretnych lokalizacjach: w Gdańsku od kilkunastu lat przez Anetę Szyłak i Grzegorza Klamana, twórców Instytutu Sztuki Wyspa oraz w Warszawie przez Joannę Warsza w cyklu Finisaż Stadionu X-lecia.

Zrujnowany Stadion X-lecia i otaczający go bazar Jarmark Europa przez ostatnie lata funkcjonował niczym miasto w mieście. Panowały tu specjalne prawa: sklepy otwierały się o trzeciej w nocy, a zamykały w południe, tłum mówi azjatyckimi językami, boisko porastała dzika roślinność, a po trybunach spacerowali botanicy i archeolodzy w poszukiwaniu ruin Warszawy, z których obiekt usypano w 1955 roku jako wizytówkę ery stalinowskiej, choć jego bryła była modernistyczna, lekka i przestronna. Przez 40 lat Stadion służył dobremu imieniu komunizmu. Na początku lat 80., umarł dla sportu, po czym „zreanimowali” go wietnamscy i rosyjscy kupcy – pionierzy kapitalizmu, którzy ustawili na koronie łóżka polowe z towarem tworząc jedyne wielokulturowe miejsce w Warszawie. Seria realizowanych tu od 2006 interwencji artystycznych Finisaż Stadionu X-lecia przedstawiła Stadion jako miejsce wieloznaczne, symbolicznie nieobecne, magazyn historii, sprzętów, jako widowiskową ruinę, perłę architektury, miasteczko wietnamskie czy źródło legend miejskich. Podróż do Azji – spacer akustyczny po sektorze wietnamskim Stadionu Dziesięciolecia oraz Boniek!, Wizja lokalna, Likwidacja Jarmarku Europa, Radio Stadion Nadaje, Palowanie i Schengen – były wyprawami artystów, sportowców, aktywistów do rzeczywistości „nieistniejącego już” Stadionu. Powstały projekty o charakterze partycypacyjnym i paradokumentalnym (spacery, mecz, niedzielny radiowęzeł, spektakl na placu budowy, wystawa z udziałem prawdziwych ludzi), poruszające kwestie pamięci, degradacji, siły wyobraźni, wieloznaczności i przyszłości czy problematycznej egzotyki tego miejsca.

Dawna Stocznia Gdańska to obszar kumulacji i intensyfikacji znaczeń ważnych dla większości Polaków; grudzień 1970, narodziny Solidarności, postać Lecha Wałęsy, etos wielkiego buntowniczego zakładu pracy - stoczni, niezwyklej industrialnej enklawy oddzielonej murem od miasta i od wielu lat niedostępnej. Z tymi i wieloma innymi aspektami tego miejsca zmierzyliśmy się jako organizatorzy po raz pierwszy w 2000 roku realizując wielowarstwowa wystawę Drogi do Wolności w Sali BHP i przestrzeni otwartej stoczni. Artystyczne projekty począwszy od BRAM Klamana poprzez wystawy takie jak BHP, Strażnicy Doków, Patriotyzm Jutra wywoływały gorące dyskusje dotyczące sposobów upamiętniania, zawłaszczania historii, roli mitu Solidarności, uobecniania niezbadanych, marginalizowanych pamięci zwykłych robotników, nawarstwionych emocji i konfliktów. Erupcja aktywności artystycznej w nowych miejscach takich jak Kolonia Artystów, Modelarnia, Instytut Sztuki Wyspa poprzez wieloletnia praktykę stworzyła niezwykłą sytuacje obecności i współuczestnictwa, przenikania się żywiołu artystycznego z robotniczym.

Grzegorz Klaman – artysta, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, prowadzi Pracownię Intermedialną. Zajmuje się instalacją, działaniami w przestrzeni publicznej ( obiekty i rzeźby wielkoskalowe, często w relacji do architektury ), sztuką krytyczną, analizującą dyskursywne relacje ciała, władzy i nauki. Od 1984 roku zaangażowany w artystyczne aktywizowanie różnych obszarów Gdańska, takich jak Baraki (1988), Wyspa Spichrzów (1985-1996), dawna łaźnia miejska( od 1992). Współzałożyciel i prowadzący Galerię Wyspa (od 1985) i Fundację Wyspa Progress, aktywne w latach 80-tych głównie na terenie Wyspy Spichrzów, a następnie od lat 90 w budynku DS ASP oraz dawnej łaźni miejskiej(1992). Współpomysłodawca ( z Anetą Szyłak ) powołania tamże Centrum Sztuki Współczesnej w 1998 roku.
Współorganizował „City Transformers”, międzynarodowy projekt w przestrzeni publicznej inspirowany planowanymi zmianami urbanistycznymi na terenach postoczniowych w Gdańsku. W 2002 zakłada i prowadzi Modelarnie kooperatyw artystów na terenach postoczniowych a w 2004 powołuje z Anetą Szyłak Instytut Sztuki Wyspa.

Joanna Warsza ur. 1976. Kuratorka sztuk wizualnych, teatru, partycypacji. Zrealizowała m.in. Podróż do Azji – spacer akustyczny po Stadionie X-lecia, Finisaż Stadionu X-lecia i Jarmarku Europa w odcinkach, Wycieczki do mieszkańców Broku, Wizję lokalną w BW Bank w Stuttgarcie, cykl Akcje w TR Warszawa oraz w Nowym Teatrze w Warszawie. Interesuje się performatywnością w różnych obszarach życia. Prowadzi Fundację Laury Palmer (www.laura-palmer.pl)

WIETNAMSKIE KARAOKE NA CHŁODNEJ 25

2009-01-19T15:01:00.001-08:00

PROMOCJA MSN WARSZAWA 23.01.2009

2009-01-19T15:01:00.000-08:00

site 0.2: Stadion X-lecia i Jarmark Europa w Warszawie: miejsce, którego nie było. 23 stycznia (piątek), 2009 g. 19.00-21.00

ul. Pańska 3
00-124 Warszawa
www.artmuseum.pl

seria 15-minutowych wykładów:
Grzegorz Piątek (kurator architektury) Palimpsest wpisany w elipsę – o architekturze Stadionu Sebastian Cichocki (kurator Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie) Spacer po ruinach czyli pochwała entropii Marek Ostrowski (przyrodnik, fotograf, członek Komitetu Badań Kosmicznych PAN) I oczom odkrywców ukazała się zielona wyspa – badania botaniczne na Stadionie Joanna Warsza (kuratorka, Fundacja Laury Palmer) Eksterytorialność Stadionu. Projekty Podróż do Azji – spacer akustyczny po Stadionie oraz Finisaż Stadionu X-lecia Tomasz Zimoch (komentator sportowy Polskiego Radia) Komentator jako performer. O udziale w projekcie Boniek! oraz instalacja dźwiękowa Radio Simulator: Jacek Skolimowski (dziennikarz) i Adam Witkowski (artysta) Radio Stadion Nadaje w Muzeum

Stadion X-lecia wybudowano w 1955 roku z gruzów miasta po II Wojnie Światowej. Przez czterdzieści lat miał służyć utrwalaniu heroicznego wizerunku komunizmu. W połowie lat osiemdziesiątych popadł w ruinę. Po 1989 ożywiła go wietnamska inteligencja i rosyjscy kupcy ustawiając łóżka polowe z towarem. Dziś, to fantomowe miasto w mieście znika z mapy Warszawy. Obowiązywały tam inne prawa: sklepy otwierane były o trzeciej w nocy, a zamykane w południe, sprzedawcy posługiwali się azjatyckimi językami, boisko porastała dzika roślinność, a trybuny przetrząsali archeolodzy w poszukiwaniu średniowiecznych wykopalisk.
Stadion przedstawią autorzy opublikowanej niedawno antologii Stadion X: miejsce, którego nie było. Obiekt zaprezentowany zostanie – w serii krótkich wystąpień – jako przypadkowe dzieło land-artowe, zielona wyspa odkryta przez botaników z helikoptera, socrealistyczna perła architektury modernistycznej czy też jako źródło legend miejskich i miejsce działań artystów w serii projektów Finisaż Stadionu X-lecia.
www.stadion-x.pl

od 21.00 w klubokawiarni Chłodna 25

Filmy Marty Pruskiej i Marcina Latałło z Finisażu Stadionu X-lecia
(Boniek!, Radio Stadion Nadaje, Palowanie, Schengen)

Grają:
D.J. Magura (Muzeum Azji i Pacyfiku) w Koronie Stadionu czyli set muzyczny wyłącznie (ekskluzywnie) z płyt zakupionych na Koronie Stadionu X-lecia między 1995-2005. Od u2 poprzez Europe do YoYo Ma, Radio Simulator: Adam Witkowski i Jacek Skolimowski, DJ Rene – wietnamskie karaoke w tle oraz wietnamskie potrawy i piwo

STADION X – MIEJSCE, KTÓREGO NIE BYŁO – READER

2008-12-03T05:29:00.000-08:00

redakcja Joanna Warsza
autorzy tekstów Claire Bishop, Sebastian Cichocki, Benjamin Cope, Halina Galera, Ewa Majewska, Pascal Nicolas-Le Strat, Warren Niesłuchowski, Marek Ostrowski, Grzegorz Piątek, Cezary Polak, Anda Rottenberg, Roland Schöny, Pit Schultz, Tomasz Stawiszyński, Barbara Sudnik-Wójcikowska, Stach Szabłowski, Ngô Văn Tưởng

Zdjęcia: Mikołaj Długosz, Christophe Gaillard, Jerzy Kosiński/NCS, Damazy Kwiatkowski/PAP, Marta Pruska, Marta Orlik, Marek Ostrowski, Tomasz Pasternak, Albert Zawada/Gazeta

Połączenie socjalistycznego mauzoleum, azteckiej świątyni i systemu bunkrów z siecią ogródków, drzewek owocowych i niezliczonych straganów – oto jeden z możliwych obrazów zrujnowanego Stadionu Dziesięciolecia i otaczającego go bazaru Jarmarku Europa. Stadion wybudowano w 1955 roku z gruzów miasta po II Wojnie Światowej. Przez czterdzieści lat miał służyć dobremu imieniu komunizmu. W połowie lat osiemdziesiątych obiekt przestał ostatecznie pełnić funkcje sportowe. Popadł w ruinę. Na początku lat dziewięćdziesiątych „ożywili” go międzynarodowi kupcy, pionierzy kapitalizmu, którzy ustawili na koronie Stadionu łóżka polowe z towarem. Po dwudziestu latach fantomowej obecności w środku miasta to miejsce znika z mapy Warszawy. Panowały tam inne prawa, inny klimat, inna strefa czasowa, waluta i język: sklepy otwierane były o trzeciej w nocy, a zamykane w południe, tłum mówił azjatyckimi językami, boisko porastała dzika roślinność, a trybuny przetrząsali archeolodzy w poszukiwaniu śladów średniowiecznej Warszawy.

Książka Stadion X: miejsce, którego nie było jest w założeniu readerem – a więc wyborem tekstów, które tworzą wielowątkowy obraz tego „miasta w mieście” – ostatnich lat funkcjonowania Stadionu Dziesięciolecia i otaczającego go bazaru. Obszar przedstawiony jest m.in. z perspektywy historii Land-Artu, jako widowiskowa ruina, dziki las, królestwo tymczasowości i tanich zakupów, obóz pracy archeologów i botaników, miasteczko wietnamskie, zjawisko akustyczne, perła architektury czy źródło legend miejskich. Reader dokumentuje także projekty performatywne Podróż do Azji – spacer akustyczny po Stadionie X-lecia oraz Finisaż Stadionu X-lecia stwarzając im kontekst teoretyczny.

Reader adresowany jest do użytkowników miasta, dla których Stadion Dziesięciolecia stanie się z czasem odległą planetą, a książka ta, dzięki pasjonującym i głębokim esejom zaproszonych autorów oraz dokumentacji fotograficznej, zyska być może status nierealnej opowieści o miejscu, którego przecież nigdy nie było.

Wydawcy:

Fundacja Bęc Zmiana
ul. Mokotowska 65/7, 00-533 Warszawa
+48 22 827 64 62 www.funbec.eu

Korporacja Ha!art
pl. Szczepański 3a, 31-011 Kraków
+48 12 422 81 98 www.ha.art.pl

Redakcja Joanna Warsza
Projekt graficzny René Wawrzkiewicz
Zdjęcie na okładce Mikołaj Długosz

208 stron, twarda oprawa
książka dwujęzyczna

Papier Arctic Volume Ivory 130 gr
Czcionka NaomiSans oraz Swiss911

ISBN 978-83-61407-84-3
ISBN 978-83-925107-2-7

cena 49 zł

Książka ukazała się dzięki wsparciu Miasta st. Warszawy oraz Narodowego Centrum Sportu

www.ha.art.pl
www.funbec.eu

Książka dostępna na terenie księgarni w całym kraju od połowy grudnia 2008

Odcinek 1: BONIEK!

2008-07-07T07:23:00.000-07:00

BONIEK! - Jednoosobowe odtworzenie meczu Polska – Belgia 1982 przez szwajcarskiego artystę Massimo Furlana do komentarza Tomasza Zimocha

Stadion X-lecia, Warszawa, 14.X.2007, 16.15

Szwajcarski performer Massimo Furlan samotnie odtworzył jedną z najbardziej spektakularnych rozgrywek w historii polskiej reprezentacji: Polska – Belgia (3:0) z Mistrzostw Świata w Hiszpanii w 1982 roku. Artysta powtarzał „choreografię” kluczowego piłkarza – Zbigniewa Bońka. Mecz był „na żywo” relacjonowany przez słynnego komentatora sportowego - Tomasza Zimocha i transmitowany w Radiu Kampus (97,1 FM). Relacja Zimocha pozwoliła wyobrazić sobie przebieg akcji sprzed dwudziestu pięciu lat. Projekty Furlana często odwołują się do obrazów i wspomnień z dzieciństwa. Jednym z tych wspomnień jest głos komentatora radiowego wydobywający się przez otwarte okna w opustoszałym mieście.

fot. Mikołaj Długosz

Massimo Furlan ma 41 lat, jest w wieku, w którym zwykle piłkarze odchodzą na emeryturę. Jak wielu chłopców marzył o karierze wielkiego sportowca, samotnie odtwarzał w pokoju znane rozgrywki i komentował je. Ma szczęście - jak mówi - że jego dzieciństwo było banalne, a wspomnienie do którego się odwołuje jest powszechnym doświadczeniem dziecka. Przez wiele lat podświadomie liczył, że szwajcarski selekcjoner zadzwoni z propozycją angażu. Furlan zdecydował stać się samozwańczą gwiazdą piłki. Jego wcielanie się w Bońka czy Platniego przypomina strategię Katarzyny Kozyry z cyklu „W sztuce marzenia stają się rzeczywistością”, w której artystka realizuje marzenia z dzieciństwa. Furlan szczególnie upodobał sobie mistrzostwa świata w Hiszpanii w 1982. W 2002 roku odtworzył samotnie w Lozannie ich finał Włochy-RFN na Stadionie Pontaise. Przybrał wówczas fikcyjny numer 23, tak, by móc śledzić najciekawsze fragmenty rozgrywki włoskiej drużyny. W sierpniu 2006 roku na Paryskim Stadionie Parc des Princes zagrał Michele’a Platiniego z tragicznego dla Francji, półfinałowego meczu z Niemcami w Barcelonie. Mecz Polska-Belgia został wybrany po konsultacjach z Tomaszem Zimochem. Jest to według komentatora jedna z najatrakcyjniejszych dramaturgicznie rozgrywek w historii polskiej reprezentacji. Ten fakt ma niebagatelne znaczenie dla spektaklu-słuchowiska, który trzeba sobie wyobrazić. Mecz z 1982 roku odbył się mniej więcej w tym samym czasie, co ostatnia, remisowa rozgrywka na Stadionie X-lecia, kiedy Polska zmierzyła się z Finlandią. Z dzisiejszej perspektywy to jest czas, kiedy rozpoczynał się koniec Stadionu.

Boniek to wybór osobowości, piłkarza-ikony. Furlan wybiera Bońka, tak jak Andy Warhol w serii gwiazd-pop sportretował Franza Beckenbauera, słynnego niemieckiego piłkarza i trenera. Zbigniew Boniek jest zawodnikiem bardzo rozpoznawalnym nie tylko dla Polskich fanów ale i dla artysty, który wychował się we Włoszech w latach 70-tych. I jak sam przyznał mecz Polska-Belgia jest „kartą wizytową w jego karierze”. Wszystko mu wtedy dobrze szło, miał świetną passę, siłę, intuicję. Był bardzo często przy piłce, nieprzerwanie biegał – to w niedziele zdynamizuje spektakl.

Figury znanych piłkarzy, a także techniki gry jako strategii, często fascynują współczesnych artystów. Meksykański artysta Gustavo Artigas w projekcie „Zasady gry” umieścił na tym samym polu dwie drużyny grające w koszykówkę i dwie inne symultanicznie odgrywające mecz piłki nożnej. W 2005 roku francuski artysta Philippe Parreno nakręcił wysokobudżetowy film „Zidane, portret 21 wieku”, w którym siedemnaście synchronizowanych kamer śledziło rozgrywkę Zinédina Zidana podczas meczu hiszpańskiej ligii. Film miał na celu pokazanie piłkarza podczas wykonywania swego zawodu, w oparciu o bliskie plany.

Podczas akcji Boniek! na ławce zasiedli trenerzy Bogdan Hajdas (asystent Antoniego Piechniczka) oraz Ryszard Kosiński, którzy ponownie „prowadzili” Bońka. Do projektu zaprosiliśmy Tomasza Zimocha również ze względu na jego doświadczenie radiowca - komentatora przyzwyczajonego do rysowania sytuacji słowami. Dodatkowo cały mecz będzie transmitowany na żywo w Radiu Kampus. Relacja sama w sobie jest już radiowym performensem. Jak poczuł się ktoś, kto nieświadomy sytuacji włączył radio i usłyszał o podaniach Żmudy, Janasa, Smolarka, Lato czy Dziuby. Niezwykła była też publiczność, dzięki jej partycypacji (większość widzów nie była pewnie nigdy na żadnym meczu, jednak już po 5 minutach odgrywała sportowych fanów) znów odbył się tu mecz.

Boniek! został nominowany przez TVP Kultura w kategorii wydarzenie roku 2007.

W prasie:
Rzeczpospolita 15.10.2007
Dziennik, 15.10.2007
CJG, 12.10.2007

Odcinek 2: WIZJA LOKALNA

2008-07-06T07:38:00.000-07:00

Finisaż Stadionu X-lecia i Jarmarku Europa w odcinkach. Odcinek 2.
WIZJA LOKALNA NA STADIONIE X-LECIA
18.XI.2007

Wizje lokalne organizowane są zazwyczaj w miejscach, gdzie wydarzyło się coś ważnego, gdzie zapisana jest jakaś historia, którą naoczni świadkowie próbują odtworzyć poprzez opowieść. Drugi odcinek Finisażu Stadionu X-lecia wykorzystał strategię wizji lokalnej do zainscenizowania spotkań z ludźmi, których los powiązał z tym niesamowitym obiektem - dziś socrealistyczna ruiną w centrum miasta oraz wielokulturowym targowiskiem. Podczas spaceru publiczność spotkała m.in. Stanisława Królaka – wybitnego kolarza wyścigu pokoju; Janusza Zaorskiego – kibica i reżysera; kupców CDH Stadion; architektów-orędowników wpisania Stadionu na listę zabytków; tancerki z dożynek; pracowników Centralnego Ośrodka Sportowego, planistów Euro 2012 i profesora Adama Romana, autora rzeźby „Sztafeta”.

Stadion X-lecia przez znaczną część swojej historii wykorzystywany był do celów nie tylko sportowych. Geneza stadionu miała podłoże propagandowe – zbudowany w stachanowskim tempie 12 miesięcy obiekt otwarto z pompą 22 lipca 1955 roku z okazji rozpoczynającego się w Warszawie Światowego Festiwalu Młodzieży. Miał być wizytówką komunistycznego porządku. Nośnikiem nowych treści miała być także jego architektura. Dlatego wokół stadionu nie zainstalowano ogrodzenia i przez okrągły rok mógł tam wejść każdy, kto miał na to ochotę. Wstęp limitowano tylko podczas zawodów sportowych, koncertów czy pokazów kaskaderskich. Lud Warszawy skwapliwie skorzystał z tej wolności, wykorzystując stadionową koronę i trybuny w charakterze miejsca schadzek, libacji i pokątnych interesów. Realizacji nie doczekały się też socrealistyczny posągi, które miały ozdabiać stadionową bramę od strony Wisły. Przygotowano kamienne cokoły, ale nigdy nie ustawiono na nich monumentalnych rzeźb. Nie powstał też fresk inspirowany historią państwa polskiego w duchu walki klas i marksistowskiej teorii dziejów, który w bramie od str. Al. Zielenieckiej chciał namalować zachwycony PRL młody artysta z Meksyku. Jedynymi stałymi emblematami socrealizmu były płaskorzeźby na marmurowej trybunie dla oficjeli. Ale tymi, którzy mogli dostrzec ich komunistyczna symbolikę byli zasiadający w loży partyjni notable - ze zwykłych trybun te detale nie były widoczne. Architekci, sprytnie ominęli rafy socrealizmu. W latach 50. XX wieku sportowa arena na warszawskiej Pradze-Południe była stadionem-rzeźbą, jednym z najpiękniejszych obiektów stadionów ziemnych na świecie, dostosowanym do obowiązujących wówczas standardów w budownictwie tego typu.

Spacer był inscenizowaną narracją o jednej z ikon PRL, stadionie, którego walory architektoniczne i oryginalna historia sprawiły, że jest obiektem wyjątkowym, w którym przeglądają się dzieje nie tylko Polski, ale i Europy Środkowej ostatniego półwiecza.

niedziela 18 listopada 2007, godzina 12.00

Gazeta Wyborcza, 18.11.2007
Obieg

Odcinek 3: LIKWIDACJA JARMARKU EUROPA

2008-07-05T07:59:00.000-07:00

3 odcinek Finisażu Stadionu X-lecia i Jarmarku Europa
Likwidacja Jarmarku Europa – debata i pokaz dokumentacji filmowej
Co setny mieszkaniec Warszawy jest Wietnamczykiem. Wietnamczycy pozostają jednak niedostrzegalni w homogenicznej strukturze miasta. Jednym z obszarów ich działalności jest sektor wietnamski Jarmarku Europa. Był on zakładany przez inteligencję wietnamską – studentów i doktorantów, którzy na początku lat 90-tych wykorzystali szybką możliwość wzbogacenia się, zajmując się handlem. Kolejna fala emigrantów wietnamskich napłynęła w celach ekonomicznych. Co stanie się z warszawskimi Wietnamczykami po likwidacji Jarmarku Europa? Czy to prawda, że wielu Wietnamczyków, odstraszonych polską polityką imigracyjną, wraca do kraju? Jak właściwie wygląda asymilacja największej polskiej mniejszości? Spotkanie w Redakcji Krytyki Politycznej poświęcone będzie bieżącej sytuacji Wietnamczyków w Warszawie.
W spotkaniu wezmą udział Ngo Van Tuong, dziennikarz, dr Teresa Halik, wietnamistka, prof. Paweł Boski, psycholog międzykulturowy oraz Joanna Warsza, kuratorka, prowadzenie: Adam Ostolski
Podczas spotkania zaprezentowany będzie pokaz dokumentacji filmowej z Wietnamu – portrety Wietnamczyków wracających z Warszawy do Hanoi. Jak wygląda Polska widziana z ich perspektywy? Dlaczego wracają? Czego doświadczyli w Warszawie?

REDakcja Krytyki Politycznej, ul. Chmielna 26 lok. 19
Niedziela, 16 grudnia 2007, godzina 19.00

Odcinek 4: RADIO STADION NADAJE

2008-07-04T04:00:00.000-07:00

Finisaż Stadionu X-lecia w odcinkach. Odcinek 4.

RADIO STADION NADAJE - międzynarodowa rozgłośnia na weekend we wszystkich językach stadionu

niedziela, 27 kwietnia 2008 w godzinach 9.00-16.00
Jarmark Europa / błonia Stadionu X-lecia
wejście od Ronda Waszyngtona, wstęp wolny / na miejscu leżaki

Na targowisku na Stadionie X-lecia i okolicznych Błoniach funkcjonuje lokalny radiowęzeł, który emituje reklamy lub informacje o godzinach funkcjonowania stanowisk i innych sprawach organizacyjnych. Projekt Radio Stadion Nadaje przekształci lokalny radiowęzeł w weekendowe radio, do którego audycje będą proponowane przez międzynarodową społeczność kupców w ich językach. Projekt zainspirowany jest pracą duńskiego artysty Jensa HAANINGA, w której artysta na placu centralnym w Oslo emitował przez głośniki żarty po turecku. Naturalnie rozumiała je tylko ta mniejszość. Instalacja zawieszała na chwilę moc władczą języka urzędowego wydobywając tych „niewidzialnych.”

Projekt RADIO STADION NADAJE wykorzystuje jeden z najpowszechniejszych środków komunikacji tworząc partycypacyjną przestrzeń akustyczną, w której zacierają się terytorialne, tożsamościowe i symboliczne podziały. Ideą przewodnią tymczasowego radia będzie nie-polski charakter komunikatów i niezrozumienie treści nadawanych w wielu językach (komentarze sportowe po wietnamsku, manifesty polityczne po arabsku, wiadomości po rosyjsku i in.). Odwołując się do strategii „radio art” projekt ma na celu stworzenie społeczności nadawców i słuchaczy, którzy trochę niezauważenie przez ostatnie lata urozmaicili krajobraz homogenicznego, postkomunistycznego miasta. Gośćmi specjalnymi będą Pit Schultz i Diana McCarty z berlińskiego backyardradio - jednej z najciekawszych na świecie niezależnych rozgłośni, która lansuje powrót do lokalnych, sąsiedzkich, dzielnicowych nadajników.

www.backyardradio.de

Autorzy projektu: Jacek Skolimowski i Adam Witkowski

***
Radio Stadion nadawało przez jeden dzień - 27 kwietnia 2008 roku lokalny radiowęzeł na Jarmarku Europa został przekształcony w międzynarodową rozgłośnię do której audycje były proponowane przez kupców w ich językach. Audycje reżyserowali Jacek Skolimowski i Adam Witkowski z Radia Symulator oraz Pit Schultz i Diana Mac Carty z berlińskiego backyardradio.

posłuchaj fragmentów: Radio Stadion Remix

W prasie:
CJG - 25.04.2008
Gazeta Stołeczna 28.04.2008

Odcinek 5: PALOWANIE

2008-07-03T04:31:00.000-07:00

Finisaż Stadionu X-lecia i Jarmarku Europa w odcinkach. Odcinek 5.

annas kollektiv / Zürich
PALOWANIE

Nocny spektakl na terenie budowy
sobota 31 maja 2008, 22.00
Stadion X-lecia, wejście przez tunel od Al. Zielenieckiej, wstęp 10 zł

annas kollektiv to platforma współpracy pomiędzy tancerzami, architektami, filmowcami i socjologami. Artyści traktują architekturę jako potencjalną scenografię miejską stawiając pytania o społeczne, urbanistyczne i kulturowe znaczenia przez nią generowane. Ich interwencje odrealniają konkretne bryły i obiekty poprzez optyczne naruszenie praw grawitacji, sytemu wyjść ewakuacyjnych czy efekty świetlne. Powstają widowiska wpisane w parking podziemny, strukturę wieżowców lub dworce kolejowe. Podczas dwutygodniowej rezydentury w Warszawie annas kollektiv skonstruuje spektakl w ulegającym zmianom Stadion X-lecia. Wykorzystując instalacje świetlne i dźwiękowe oraz sprzęty na terenie budowy, artyści poddadzą miejsce artystycznej akupunkturze, wskażą powoli zanikające miejsca – m.in. historyczne fragmenty trybun, wejścia do tunelu lub punkty wbijania pali. Spektakl annas kollektiv jest też próbą odpowiedzi na brak debaty w Polsce na temat architektonicznego dziedzictwa realnego socjalizmu. Szwajcarska grupa zainspirowana architekturą Stadionu X-lecia jako wielopłaszczyznową przestrzenią inscenizacji historii, zaproponuje swoją interpretację tego niesamowitego, znikającego obiektu.

Z udziałem: Anna Bürgi, Martin Bölsterli, Boris Hitz, Katrin Oettli, Deborah Suhner
Muzyka: m.bunio.s

www.annaskollektiv.ch

fot. Marta Orlik

W prasie:
Dziennik, 29.05.2008
Gazeta Stołeczna, 02.06.2008

Odcinek 6: SCHENGEN

2008-07-02T04:53:00.000-07:00

SCHENGEN – kontrolny punkt obserwacyjny / jednodniowa instalacja

Schauplatz International
15 czerwca 12.00-20.00
korona Stadionu X-lecia, wejście od tunelu przy Al. Zielenieckiej/ wstęp wolny

Stadiony i granice służą budowaniu tożsamości narodowej. O ile Stadiony są konkretnymi obiektami architektonicznymi, których skonstruowanie zajmuje kilka lat, o tyle granice to produkt naszej wyobraźni. Składają się z umów, symboli i potencjalnej przemocy. Granice i stadiony mają nam teoretycznie mówić, kim jesteśmy. Berlińsko-berneńska grupa Schauplatz International przeniesie na murawę Stadionu fragment wschodniej granicy Polski w skali 1:1. Na koronie skonstruowany zostanie kontrolny punkt obserwacyjny, z którego widzowie będą przypatrywać się obrzeżom Schengen.

Jeszcze do niedawna, obok Stadionu miała swoja siedzibę agencja Frontex, która odpowiada za reżim graniczny w UE. We współpracy z policją, wojskiem i tajnymi służbami Frontex kieruje grupami szybkiej interwencji, organizuje polowania na ludzi i deportacje czarterowe. W efekcie emigranci używają niebezpiecznych sposobów przekraczania granic. Pracownicy Frontexu jadąc do pracy mijali codziennie Stadion X-lecia - miejsce, które jak granice państw, dzieliło ludzi na legalnych i nielegalnych.

Jednodniowa instalacja Schauplatz International będzie wymagać uważnej obserwacji. Inspiracją dla artystów jest fenomen Stadionu, który został zbudowany z ruin Warszawy, był pomnikiem poprzedniego reżimu, potem pionierem kapitalizmu, jedynym wielokulturowym miejscem w Warszawie, gdzie gromadzili się emigranci. Za chwilę zostanie nabudowany na nim nowy, pożądany jak granice Schengen, Stadion Narodowy na Euro 2012. Przedziwny kontrast bryły podupadającego pomnika z nową, odśrodkową energią emigrantów, architekturą przyszłości, kwestionowanymi procederami Frontex i innymi wielkimi niewiadomymi - stworzą klimat kontrolnego punktu obserwacyjnego.

Kuratorka Finisażu Stadionu X-lecia: Joanna Warsza
Organizatorzy: Fundacja Laury Palmer i Fundacja Bęc Zmiana
Projekt dofinansowany ze środków Miasta st. Warszawa
Patronat honorowy: Ministerstwo Sportu i Turystyki
Partnerzy: Pro Helvetia - Szwajcarska Fundacja dla Kultury, Narodowe Centrum Sportu, Centralny Ośrodek Sportu, Centrum-Hurtowo Detaliczne - Stadion, Orfi, Teleskopy.pl, mamastudio

fot. Tomek Pasternak